Главная | Поиск | Контакты
 
 
Medo’s Odyssee

Lena Sangin
maandag, 03 mei 2010 23:45

Een verhaal over vrijheid

Precies 65 jaar geleden kwam de Tweede Wereldoorlog ten einde. Maar er zijn nog steeds wonden uit die zware periode die niet zijn genezen. Nog steeds zijn er verloren fragmenten, vermiste sporen, verborgen feiten, vernielde archieven en onontdekte graven. Er zijn nog steeds naamloze helden, ongenoemde namen, onontgraven stoffelijke resten, vonnisloze misdaden, straffen die niet zijn uitgezeten, geheugens die niet zijn teruggekeerd, herinneringen waar nog niet naar is geluisterd, verhalen die nog niet zijn verteld en pagina’s die nog niet zijn geschreven.

Al 65 jaar tracht men de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog compleet te maken door nog meer feiten te vinden. En ieder nieuw feit brengt nieuwe cijfers en veroorzaakt nieuwe discussies. Hoe meer er feiten boven water komen, hoe heftiger de discussies worden. Het boek van de geschiedenis van 1940-1945 is nog steeds niet gerestaureerd: er zijn nog steeds lege plekken, losgetrokken bladzijden en verborgen thema’s. Er is nog veel te doen.

De jaren verlopen en inmiddels zijn de oorlogsjaren ver weg. Er zijn steeds minder mensen die van de oorlog getuige zijn geweest of eraan hebben deelgenomen. Ze verlaten dit leven en veranderen langzaamaan in een mythe. Aan ons, levenden, de taak om niet te vergeten: het was oorlog, een oorlog opgedrongen aan de mensheid. Er waren krachten die de oorlog maakten, machten die de oorlog voerden en mensen die de oorlog meemaakten. Hier volgt het verhaal van zo iemand, die uit een ver land na vele omzwervingen in Nederland terechtkwam. Het verhaal van Mamed Mamedov.

In dienst in de Rode Leger
Azerbeidjaan, streek Zakatala, dorp Muganly. 7 januari 1941. Een groep mensen op het terrasje van een gewoon dorphuisje. Een afscheidsscène.

Vrouw Nanahanum drukt haar 18-jarige zoon Mamed nog een keer aan haar hart voor hij naar de militaire dienst vertrekt. De hele familie is buiten om afscheid te nemen van de kersverse soldaat. Zijn moeder Nanahanum, zijn vader Halil, zijn broertje Mamedali, zijn zusje Tukezban en zijn andere naasten doen hun best er enthousiast uit te zien en hun onverwachte tranen voor de jongen te verbergen. Wie opgeroepen wordt als dienstplichtige, moet bij vertrek geen tranen zien, maar een laatste blik van moed en hoop.

Mamed Mamedov en zijn vrouw RietHoe kon de jonge Mamed toen vermoeden dat precies een halfjaar later, op 22 juni 1941, het fascistische Duitsland onverwacht de aanval zou openen op zijn land? Dat zijn doodgewone diensttijd zou uitlopen op een odyssee? Dat die aanval het begin zou betekenen van de Grote Vaderlandse Oorlog, de slopende, heroïsche strijd om het voortbestaan van de Sovjet-Unie? Hoe kon hij vermoeden dit de laatste keer zou zijn dat hij zijn moeder zag in heel lange tijd, en dat er jaren, heel veel lange jaren zouden verlopen voor hij weer iets van haar zou horen? Wie had kunnen denken dat deze Azerbeidjaanse jongen uit het dorp Muganly door het noodlot naar een ver, onbekend land zou worden gedreven? Naar Nederland?

Net als miljoenen andere soldaten werd ook Mamed Mamedov gemobiliseerd voor dienst aan het front. In 1941, tijdens een aanval op de Don in de Oekraïne, werd hij krijgsgevangen gemaakt. Zijn lange zwerftocht was begonnen. Korte tijd later werd Mamed Mamedov in zijn moederland als vermist opgegeven. Zijn familie huilde bittere tranen. Maar zijn moeder… zijn moeder houdt niet op in de verte te kijken, te proberen iets te horen uit de mond van de postbode. Zij blijft wachten, hopen.

Medo
Het enige wat Mamed Mamedov wil, is zijn dierbaren waarschuwen dat hij nog in leven is. Alle pogingen van hem en zijn kameraden – andere Russische krijgsgevangenen – leiden tot niets. In 1943 wordt hij met zijn lotgenoten naar Nederland getransporteerd en na een paar maanden in Aarle-Rixtel worden ze naar Oisterwijk in Noord-Brabant gebracht. Met enkele andere landgenoten moeten ze dwangarbeid verrichten in de bossen van Groot Speijck. In een korte biografie van Mamedov op de website van Uitgeverij A. van den Oord, die over de Brabantse geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog gaat, is te lezen: “In 1943 werd hij met nog een aantal Azerbeidzjaanse medestrijders naar Nederland getransporteerd om daar als dwangarbeider te werken. Ze werden gekleed in Nederlandse legeruniformen uit 1940, ondergoed ontbrak. In Oisterwijk werden 150 Russen gelegerd, die als werktroepen dienst hebben gedaan bij de wegenbouw en het opwerpen van wallen in het artilleriepark. Medo (Mamed Mamedov) was één van hen. Er moest vooral munitie gesjouwd worden en schietkuilen aangelegd om de Duitse verdediging na de invasie in Normandië voor te bereiden. De Russen verbleven in de zusterschool aan de Poirtersstraat.*”

Medo valt al vanaf de eerste dagen op tussen de andere krijsgevangenen. Hij wordt steeds populairder, niet alleen in het internaat waar ze verblijven, maar ook bij de inwoners van Oisterwijk. Hij krijgt vaak hulp van de bewoners – kleding, voedsel – en deelt dat met zijn makkers. Zo is Medo bevriend met de Nederlandse familie Seebregts. Hij wordt verliefd op hun dochter Riet Seebregts, die voor hem zijn licht in de duisternis wordt. Riet steunt hem overal en altijd. Mamedov wordt geliefd door zijn leiderschap en door allerlei initiatieven om te ontsnappen: hij krijgt een bijnaam –Medo – en maakt voortdurend plannen om te vluchten en zich bij het Nederlandse verzet aan te sluiten.

Nansy Doomeen

Ontsnapping
Uiteindelijk lukt het Medo met zijn twee makkers tijdens hun overplaatsing naar Amsterdam te ontsnappen. Ze worden ontvangen door de mensen van het verzet. Medo en de andere twee Azerbeidjaners beginnen samen met de Nederlanders hun strijd tegen de bezetter. Maar Medo droomt van zijn land Azerbeidjaan. Hoewel hij niet weet wat hem daar te wachten staat als hij terugkeert, wil hij toch graag zijn dierbaren weerzien. Geholpen door de partizanen reist hij met vijf anderen naar Brussel om van daar een weg terug te vinden naar Azerbeidjaan. Maar al spoedig worden ze opgepakt. Tijdens een mars lukt het hem opnieuw samen met twee andere kameraden te ontsnappen. Ze keren terug naar Oisterwijk en blijven daar tot de Bevrijding en voor altijd.

Het thema van Duitse krijgsgevangenschap in een Europees land was een van de vele verboden thema’s tijdens het bewind van Stalin. De soldaten die terugkeerden uit krijgergevangenschap wachtte in hun land geen warme omhelzing door hun familie, maar zware dwangarbeid in de mijnen van het ijskoude Siberië. Voor zijn overleven werd men streng bestraft, en zijn familieleden werden als melaatsen behandeld. Mamedov ontliep die verschrikkingen omdat hij door een speling van het lot transport naar de Sovjet-Unie ontliep.

Mamed Mamedov – Nederlander
In Oisterwijk huwt Medo met zijn geliefde Riet Seebregt. Een nieuw leven breekt aan. Hij werkt in de schoenenfabriek en wordt erg geliefd en populair door verschillende uitvindingen die hij doet. Hij naturaliseert tot Nederlander en krijgt diverse onderscheidingen, waaronder de titel Ridder van Oranje Nassau, Erelid van de Koninklijke Familie en Erebewoner van Oisterwijk. In zijn woonplaats is hij bekend als oprichter van de politiehondenschool ‘Altijd Paraat’ en als trainer van de jeugdvoetbalclub, en daar worden ook zijn enig kind, zijn geliefde dochter Nanahanum (Nansy) en later ook zijn kleinkind Selina geboren. Hij blijft er wonen tot hij op 9 januari 2003 de laatste adem uitblaast. Vandaag de dag is er geen bewoner in Oisterwijk die Medo niet kent of die niet van hem heeft gehoord.

Het gemeentebestuur van Oisterwijk, allerlei andere overheidsinstanties en een heleboel mensenrechtenorganisaties deden hun uiterste best voor Medo. Iedereen was betrokken bij het lot van hun lievelingsdorpsgenoot. Het Nederlandse Rode Kruis verzocht Rusland meerdere keren om de familie van Mamedov op te sporen. Pas veertien jaar na de Bevrijding krijgt Mamedov het eerste bericht van zijn moeder Nanahanum. Gedurende al die veertien jaar had zijn familie niets van hem gehoord – zijn brieven hadden hen nooit bereikt; dat was pas mogelijk toen het regime van Stalin was gevallen. De plaatselijke kranten schreven uitgebreid over de eerste brief die Medo uit Azerbeidjaan kreeg: het levensteken van de moeder van de vroegere krijgsgevangene was een feest voor iedereen.

Zo kreeg de moeder van Mamedov na veertien jaar scheiding te horen dat haar vermiste zoon gezond en wel in leven was, dat hij getrouwd was in het vreemde land met de lieve naam ‘Hollandiya.’ Zo klonk voor het eerst op het platteland van Azerbeidjaan het woord ‘Holland’ uit monden van de dorpbewoners van Muganly.

Het Rode Kruis probeert te bemiddelen voor Mamedov, zodat hij zijn familie een bezoek kan brengen. En hijzelf blijft verzoeken aan Chroestsjov sturen, de toenmalige Sovjetleider. Dat lukt hem uiteindelijk – na 31 jaar, in 1972. Inmiddels is zijn dochter Nansy elf jaar. Zij vergezelt haar vader op zijn reis.

Een Oisterwijkse krant: “Oisterwijk, 15 december. Mamed Mamedov (49) kan zijn geluk niet op! Na 31 jaar heeft hij zijn naaste verwanten teruggezien. Een groots moment in zijn veelbewogen leven dat niet alleen in zijn geheugen staat gegrift, maar bovendien op (kleuren) film is vastgelegd. De vreugde wordt enigszins getemperd door het feit dat hij zijn bejaarde moeder – 82 – niet heeft kunnen ontmoeten, terwijl hij zich daarvan zoveel had voorgesteld.” Later zegt Mamed Mamedov dat hij “in een paar dagen een scheiding van 31 jaar, dat is gewoon een half mensenleven, heeft overbrugd.”

Vrijheid
Mamed Mamedov overleed in januari 2003. Hij had zijn strijd, zijn streven, zijn liefde, zijn trots en zijn naam. Hij was een mens met een grote hoofdletter M, zoals men in Azerbeidjaan zou zeggen. Zo schrijft de Oisterwijkse krant in januari 2003 naar aanleiding van zijn overlijden: “Oisterwijk drukte de Azerbeidjaan aan het hart. Ereburger in 1981 voor zijn verdiensten in het verenigingsleven en zijn voorbeeldige integratie. In 1996 knuffelde het vennenstadje de markante oud-schoenstikker (VeDeHa en Van Bommel) opnieuw: Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, drager van de zilveren speld van de K.N.P.V.”

Mamed Mamedov overleed net zo mooi als hij leefde. Hij wordt al zeven jaar werkelijk gemist door zijn familie, zijn clubleden, door zijn gemeente. Zijn laatste rustplaats is bij de Petruskerk in Osterwijk naast zijn geliefde vrouw Maria Seebregts. Het einde van een mooi leven, zonder twijfel. Mamed Mamedov vertrok uit zijn moederland om als held terug te keren. Maar hij werd in Nederland een held. De geschiedenis blijft ons overtuigen dat het niet belangrijk is waar je vandaan komt, maar waarvoor je leeft en strijdt.

Onderzoek naar Azerbeidjanen in Nederland
In de Nederlandse Koninkrijk zijn ongeveer een paar duizend Azerbeidjaners. In officiële kringen heerst de overtuiging dat Azerbeidjaners voornamelijk de laatste 15 jaar naar Nederland zijn gekomen. Onderzoek van de medewerker van de Ambassade van de Republiek Azerbeidjaan Elkhan Aleskerov op dit gebied leidde naar sporen van vermist verklaarde Azerbeidjaners tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo kwam hij ook aan de naam van Mamed Mamedov, bekend als Medo, uit Oisterwijk. Aleskerov begon een zoektocht naar deze voormalige krijgsgevangene. Hij bracht een bezoek aan Oisterwijk, maakte hier en daar een praatje met mensen, bezocht de begrafenisplaats en was raakte inderdaad overtuigd dat er een Azerbeidjaaner zich bijna 70 jaar geleden hier had gevestigd. Hij vond ook zijn nabestaanden: een dochter en een kleindochter. Aleskerov verzocht ex Ponto om een journalist met hem te sturen voor een gesprek met mevrouw Nansy Doomeen, de dochter van Mamedov.

Na vele telefoongesprekken ontmoeten Lena Sangin en Aleskerov mevrouw Doomeen op 9 januari 2010, op de 7e herdenkingsdag van Mamed Mamedov bij zijn graf. Met een krans namens de Azerbeidjaanse Ambassade. Daarna begonnen wederkerige bezoeken, oneindige verhalen, en zelfs veel tranen. Een paar maanden later ontving ook de ambassadeur van Azerbeidjaan Fuad Iskenderov de familie Domeen persoonlijk. Nansy Doomeen, haar echtgenoot Ad en hun dochter Selina konden veel over Medo te vertellen. Voor Aleskerov, die gretig naar de verhalen luisterde, betekende dat alles een herstelde bladzijde van de oorlogsgeschiedenis van Azerbeidjaan. Dit artikel van Lena Sangin is de uitkomst van deze bezoeken en interviews.

Все права защищены © 2009 AnaVeten.com
При использовании материалов с сайта гиперссылка обязательна.
Gamidov Studio
cheap christian louboutin christian louboutin heels for sale christian louboutin wedge sneakers christian louboutin sale men shoes christian louboutin 70 off buy used christian louboutin christian louboutin sale cheap cheap christian louboutin shoes outlet cheap men christian louboutin christian louboutin men sneakers sale christian louboutin outlet sale store buy christian louboutin shoes cheap christian louboutin heels 2014 cheap christian louboutin online used christian louboutin wedding shoes christian louboutin boot sale christian louboutin boots men christian louboutin outlet cheap christians louboutin where to buy christian louboutins christian louboutin discount shoes sale christian louboutin authentic outlet cheap authentic christian louboutins christian louboutin for men on sale pre owned christian louboutin wedding shoes christian louboutin sale shoes authentic authentic christian louboutin on sale what store sells christian louboutin shoes cheap authentic louboutins christian louboutin uk online store discount authentic christian louboutin christian louboutin fashion cheap christian louboutin high heels discount christian louboutin shoes online on sale christian louboutin shoes buy cheap christian louboutin buy christian louboutins christian louboutin boots outlet discounted mens christian louboutins christian louboutin cheap sale christian louboutin shoes discount sale christian louboutin quality christian louboutin madame butterfly bootie low top christian louboutin sneakers buy christian louboutin online cheap christian louboutin heels for cheap cheap christian louboutin bags are christian louboutin outlet shoes real are the christian louboutin discount shoes authentic cheap christian cheap christian louboutin men cheap christian louboutin shoes men sneakers christian louboutin what are christian louboutins wedding christian louboutins christian louboutin authentic sale christian louboutin boots cheap cheap christian louboutin wedding shoes sale christian louboutin pumps buy pre owned christian louboutins imitation christian louboutins cheap christian louboutins heels christian louboutin 2011 christian louboutin wedges 2014 best replica christian louboutins christian louboutin womens pumps christian louboutins wedges christian louboutin deals authentic used christian louboutin christian shoes louboutin authentic christian louboutins for cheap cheapest christian louboutin shoes where to buy christian louboutin online real cheap christian louboutin shoes christian louboutin online outlet store discount authentic christian louboutin shoes christian louboutin shoes for men cheap buy cheap christian louboutin shoes stores that sale christian louboutin shoes christian louboutin style shoes new christian louboutin sneakers christian louboutin wedding shoes outlet christian louboutin sexy low price christian louboutin shoes where can i buy replica christian louboutins christian louboutin wedges sale authentic christian louboutin shoes outlet christian louboutins shoes cheap outlet christian louboutin shoes christian louboutin for sale cheap cheap replica christian louboutins shoes christian louboutin sale christian louboutin cheap outlet cheap authentic louboutin shoes discount christian louboutin shoes authentic christian louboutin shoes wedding christian louboutin pigalle sale christian louboutins men shoes christian louboutin buy online christian louboutin style